Databronnen
Drone, LiDAR of fotogrammetrie: hoogtedata zelf maken

Wanneer 3DBAG en AHN je woning nog niet hebben ingemeten, kun je zelf hoogtedata laten inwinnen. Drie wegen liggen open: een landmeetbedrijf inhuren (€500–€5.000, 1–2 weken), zelf met een drone vliegen plus WebODM of RealityCapture verwerken (vanaf €750 hardware, één weekend), of een telefoon-fotogrammetrie-app voor visualisatie. Drempels, regels (Open A1/A2/A3, Remote ID 2026) en het GeoTIFF-bestandsformaat dat Schaduwplan accepteert.
Voor ongeveer 95% van Nederland heeft Schaduwplan voldoende aan 3DBAG (TU Delft) en AHN (Het Waterschapshuis) om een bezonningsonderzoek te maken. Voor de resterende 5% — recente nieuwbouw, dakopbouwen na de laatste vlucht, kassen, T-vormige daken die het roof-fit-algoritme niet aankan — kun je zelf een hoogtemeting laten doen of maken. Drie wegen liggen open: een landmeetbedrijf inhuren (€500 tot €5.000, 1 tot 2 weken), zelf met een drone vliegen plus WebODM of RealityCapture verwerken (vanaf €750 hardware, één weekend werk), of een telefoon-fotogrammetrie-app voor visualisatie. In dit artikel staan de drempels, de regels (Open categorie A1/A2/A3, Remote ID 2026), en welk bestandsformaat Schaduwplan accepteert. Lees eerst deel 1: wat is AHN en wanneer wordt mijn woning ingemeten?
Wanneer heb je dit eigenlijk nodig?
Voor een standaard rijwoning in Utrecht, Den Haag of een willekeurige naoorlogse wijk hoef je niets zelf te doen. 3DBAG bevat een 3D-model van vrijwel elk Nederlands pand, gebouwd op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN). Voor een post-AHN nieuwbouwwoning — opgeleverd na de laatste vlucht in jouw kaartblad — kan dat anders zijn. Hetzelfde geldt voor een recente verbouwing of dakopbouw waar de buurman bezwaar tegen wil maken: de meting van AHN5 dateert misschien van vóór de bouw, en het 3DBAG-model toont nog het oude dak.
Er zijn vier scenario's waarin een eigen hoogtemeting hard waarde toevoegt:
- Post-AHN nieuwbouw. Je woning of je buurman is in 2024 of 2025 opgeleverd, jouw kaartblad is voor het laatst in 2022 ingewonnen voor AHN4, en AHN6 is nog niet over jouw provincie gevlogen. Het 3D-model van Schaduwplan valt dan terug op de BAG-vloeren-formule (verdiepingen × 3 m), met een onzekerheid van ongeveer ±30%.
- Recente dakopbouw of uitbouw. Tussen de AHN-snapshots door is er gebouwd. De
b3_mutatie_ahn4_ahn5-vlag in 3DBAG staat soms wel aan, maar de geometrie is niet altijd bijgewerkt. Voor een bezwaarprocedure is dat te slap onderbouwd. - Kassen en bedrijfshallen. 3DBAG markeert deze met
b3_is_glas_dakofb3_kas_warenhuisen valt vaak terug op een platte LoD11-extrusie omdat het roof-fit-algoritme glas verkeerd interpreteert. Voor Westland, Aalsmeer en het Bommelerwaard-gebied is een eigen meting soms de enige optie. - Complexe daken die niet door 3DBAG worden gefit. Een T-vorm met kruisende noklijnen, een tentdak met dakkapellen aan vier kanten, of een mansardedak met meerdere geknikte vlakken levert in 3DBAG soms een platte fallback op. Het 3DBAG-attribuut
b3_extrusie === 'lod11_fallback'is hier het signaal.
Heb je geen van deze vier? Dan kun je dit artikel sluiten en gewoon je adres invoeren in Schaduwplan. Voor de overige gevallen lees verder.
Drie manieren om hoogtedata zelf te krijgen — overzicht
| Optie | Kosten | Doorlooptijd | Nauwkeurigheid (1σ) | Court-grade? | Voor wie |
|---|---|---|---|---|---|
| A. Landmeetbedrijf inhuren | €500–€5.000 | 1–3 weken | 2–5 cm (drone-fotogrammetrie of LiDAR) | Ja, met rapport en GCP-referentie | Architect, jurist, eigenaar met budget |
| B. Zelf drone + WebODM/RealityCapture | €750–€2.500 hardware + één weekend werk | 1–3 dagen na vlucht | 5–15 cm zonder GCP, 2–5 cm met GCP | Marginaal — afhankelijk van methodologie-rapport | Hobbyist, ZZP-architect, verbouwer |
| C. Telefoon-fotogrammetrie (Polycam, Scaniverse) | Gratis tot €15/maand | < 1 uur capture | 10–50 cm op gebouwhoogtes | Nee, alleen visualisatie | Iemand die wil snappen, niet bewijzen |
Pricing-disclaimer. Bovengenoemde prijsindicaties zijn internationale benchmarks. Nederlandse landmeetbedrijven publiceren geen vaste prijzen — voor jouw exacte situatie geldt: offerte op aanvraag. De internationale 2026-prijsgids van DroneLidarMapping.com noemt $1.500 tot $15.000 per project als gangbare bandbreedte voor een drone topographic survey, afhankelijk van oppervlakte en gewenste nauwkeurigheid.
Welke optie past bij jou?
Een korte beslisboom als je twijfelt:
- Loopt er een formele bezwaarprocedure of zaak richting de Raad van State? → Optie A (landmeetbedrijf). De methodologische ondertekening en het formele rapport zijn op dat niveau onmisbaar; een DIY-meting kan tegen je gebruikt worden.
- Ben je technisch comfortabel, heb je een drone of kun je er een lenen, en gaat het om voorbereiding van een vergunningaanvraag of een familie-/buren-discussie? → Optie B (zelf vliegen + WebODM/RealityCapture). Met GCP's en RTK haal je een nauwkeurigheid die voor de meeste gemeentelijke trajecten ruim volstaat.
- Wil je gewoon snappen hoe het ervoor staat, zonder dat het bewijs hoeft te zijn? → Optie C (telefoon-app). Snel, gratis, prima voor je eigen begrip — maar niet voor het rapport.
Optie A: een Nederlands landmeetbedrijf inhuren
De veiligste route. Een gecertificeerd landmeetbedrijf vliegt met een DJI M350 RTK of vergelijkbaar, plaatst grondcontrolepunten (Ground Control Points, GCP's) — gemarkeerde targets op de grond waarvan de exacte XYZ-coördinaten worden ingemeten met een RTK-rover(Real-Time Kinematic GPS, met cm-precisie). Die GCP's zijn de ankers waaraan de hele drone-foto-set wordt vastgepind, zodat de uiteindelijke 3D-reconstructie absoluut juist staat in NAP-hoogte. De data wordt verwerkt tot een DSM (Digital Surface Model — een raster met de hoogste zichtbare hoogte per cel, inclusief gebouwen en bomen), en geleverd met een rapport. Volgens Sweco Nederland wordt met GCP's een nauwkeurigheid van 2 tot 5 cm ten opzichte van NAP behaald. Drone Visual belooft "nauwkeurigheid tot op 5 mm" voor projectplanning, met levering in 24 uur na de vlucht.
DSM versus DTM — let op het verschil. Een DSM (Digital Surface Model) bevat alles wat van bovenaf zichtbaar is: gebouwen, bomen, schoorstenen, antennes. Een DTM (Digital Terrain Model) is het maaiveld zonder die objecten — bedoeld voor terreinanalyse, niet voor schaduw. Voor een bezonningsonderzoek heb je altijd een DSM nodig, want dat is het oppervlak dat schaduw werpt. Krijg je een DTM aangeleverd, dan ontbreken precies de gebouwen die je wilt onderzoeken.
Wat krijg je geleverd? Doorgaans een GeoTIFF-DSM, een orthomozaïek, een puntenwolk in LAS/LAZ, en optioneel een mesh in OBJ of PLY. Voor Schaduwplan heb je in V1 alleen de GeoTIFF-DSM nodig (zie verderop).
Wat moet je vragen? De drie kritieke vragen aan elke offerte — en waarom ze ertoe doen:
- "Welk coördinaatsysteem levert u? EPSG:28992 (RD) heeft mijn voorkeur." Schaduwplan, 3DBAG en BAG werken allemaal in Rijksdriehoek (EPSG:28992). Krijg je het bestand in WGS84 of een lokaal systeem, dan moet er handmatig getransformeerd worden — bij elke conversie kruipt er millimeters tot centimeters fout in, en op een hoog dak is dat genoeg om een TNO-toets om te klappen.
- "Welke nauwkeurigheid haalt u in de verticaal, en is die NAP-gerefereerd?" De Voorburg-uitspraak (Raad van State 2023) accepteerde een hoogte-afwijking van 3 cm. Vraag dus om verticale nauwkeurigheid van enkele centimeters, en specifiek gerefereerd aan NAP — niet aan een willekeurig lokaal nulpunt. Zonder NAP-referentie is de meting niet combineerbaar met AHN4 of 3DBAG en kun je 'm bij de rechter niet onderbouwen.
- "Levert u een methodologie-rapport mee dat ik kan toevoegen als bewijsstuk?" Voor een bezwaarprocedure of zienswijze moet de gemeente of rechter kunnen narekenen hoe de meting tot stand kwam: welke apparatuur, hoeveel grondreferenties (GCP's), welke verwerkingssoftware, welke onzekerheidsmarge. Een meting zonder methodologie is een getal zonder bewijs.
Een aantal gevestigde Nederlandse partijen die residentieel of klein-commercieel werk aannemen:
- Dutch Drone Survey (Sliedrecht / Alphen a/d Rijn) — drone mapping, inspectie, volumebepaling
- Geomaat (Eyefly) (Groningen) — drone-mapping met 100 MP-camera, 3D-puntenwolken, DTM
- GeoZICHT (Rotterdam-regio) — drone-LiDAR, SLAM, ook indoor en onder bruggen
- Aeret — WebODM SaaS-server + drone-fotogrammetrie cursus
- Drone Visual (Groningen) — DJI M350 RTK + Zenmuse P1/L2, 5 mm precisie
- PelserHartman ('s-Hertogenbosch) — 3D-laserscanning, drone-fotogrammetrie, NEN2580
- Sweco NL (De Bilt) — drone-inspectie + lidar/fotogrammetrie, 2 tot 5 cm met GCP
- Terra Drone NL — drone-mapping en LiDAR
Voor een enkel pand met directe omgeving (een paar honderd vierkante meter) gaan offertes vaak richting de onderkant van de bandbreedte. Wil je een hele straat? Dan loopt het op.
Optie B: zelf vliegen met drone plus WebODM of RealityCapture
Je hebt een drone, je hebt een vrij weekend. Wat heb je verder nodig?
Hardware
Voor een kleine eigendom-survey op een modern Nederlands pand voldoet:
- Drone — een DJI Mini 4 Pro (sub-249 g, valt in klasse C0 / Open A1) is voldoende voor een rijwoning. Voor grotere percelen of als je RTK-positionering wilt: DJI Mavic 3 Pro of de M350 met Zenmuse P1. De Mini-klasse heeft het voordeel dat je in de Open categorie A1 mag vliegen — over mensen heen, niet over mensenmenigtes.
- GCP-targets (optioneel maar aanbevolen) — een paar geprinte schaakbordtargets en een geleende RTK-rover van een loonwerker of buurman in de bouwsector. Zonder GCP's kun je alsnog een DSM maken, maar je absolute hoogte drijft een paar decimeter af. Met GCP's én RTK haal je de 2 tot 5 cm waar Sweco mee adverteert.
Software
Twee paden, beide gangbaar:
- WebODM (open source) — gratis, volledig in eigen beheer, draait lokaal of op een eigen server. NL-leverancier Aeret. Steile leercurve, werk vereist een degelijke pc.
- RealityCapture— gratis voor < $1M omzet sinds april 2024. Snelste fotogrammetrie-engine, kwalitatief uitstekend; alleen Windows, GPU-zwaar.
WebODM bouwt voort op de OpenDroneMap-engine. Op één weekendje kun je het opzetten op je eigen machine of via Aeret's SaaS-aanbod. RealityCapture (door Capturing Reality, sinds 2021 onderdeel van Epic Games) is sinds 2024 gratis voor indie-gebruikers en ontwikkelaars met minder dan $1M omzet — zie capturingreality.com voor de huidige licentievoorwaarden.
Vlucht-workflow
De canonieke fotogrammetrie-vlucht:
- Plan een dubbel-grid. Eerst noord-zuid, dan oost-west, in beide richtingen. 70% voorwaartse overlap, 80% zijwaartse overlap. Meeste DJI-apps (Pilot 2, Litchi, DroneLink) hebben een grid-mode.
- Vlieg op constante hoogte. Voor een rijwoning: 30 tot 50 m boven het laagste maaiveld. Lager = meer detail, maar je moet vaker oversteken.
- Schiet aanvullende oblique-foto's. Een ronde rond het pand op 30° camera-hoek, zorgt dat dakvlakken en gevels goed worden gerekend.
- Plaats GCP's als je de 5 cm-marge wilt halen. Drie tot zes targets, gelijkmatig verdeeld, ingemeten met een RTK-rover of (minder nauwkeurig) een goed RTK-mobieltje.
- Verwerk in WebODM of RealityCapture. Reken op 100 tot 300 foto's voor één rijwoning met directe omgeving. Verwerkingstijd: 30 minuten tot enkele uren, afhankelijk van foto-aantal en hardware. WebODM op een laptop met 16 GB RAM en een moderne discrete GPU (NVIDIA RTX of Apple M-serie) is comfortabel; minder dan dat werkt ook, maar dan reken je in nachten in plaats van uren.
- Exporteer als GeoTIFF DSM in EPSG:28992. Dat is het formaat dat Schaduwplan direct accepteert.
Nederlandse drone-regelgeving (peildatum april 2026)
Vlieg je in de Open categorie, dan val je in een van drie subklassen, A1, A2 of A3, op basis van drone-gewicht en afstand tot mensen. De labels C0 t/m C4 zijn de Europese CE-klassen waarmee fabrikanten hun drones markeren — de klasse staat op de doos en in de drone-app, en bepaalt in welke A-subklasse je mag vliegen. Een korte samenvatting volgens Rijksoverheid en shotwithmydrone.nl:
| Subklasse | Drone-gewicht / klasse | Wat mag wel | Wat mag niet | Bewijs vereist |
|---|---|---|---|---|
| A1 | < 250 g (C0) of < 900 g (C1) | Boven mensen vliegen | Boven mensenmenigtes | Online vliegbewijs A1/A3 (gratis, 30 min) |
| A2 | < 4 kg (C2) | Tot 30 m van mensen, of 5 m in lage-snelheid-modus | Boven mensen | A2-bewijs (theorietoets bij ILT-erkende organisatie, ~€100) |
| A3 | < 25 kg (C3/C4) | Buiten bebouwde kom, > 150 m van mensen, gebouwen, infrastructuur | Boven of dichtbij mensen / bebouwing | Online vliegbewijs A1/A3 |
Voor je rijwoning in de bebouwde kom met een sub-250 g Mini 4 Pro: A1 met online bewijs is voldoende. Voor een Mavic 3 (~895 g) in dezelfde situatie: A2 met theorietoets.
Remote ID is sinds 2024 verplicht voor alle drones zwaarder dan 250 g, en sinds 2025/2026 ook voor de meeste C-klasse drones onder 250 g. Volgens shotwithmydrone.nl zenden moderne DJI-drones (Mini 4 Pro, Mavic 3, M350 RTK) Remote ID standaard uit. Oudere drones zonder Remote ID-firmware mogen nog wel vliegen in A3 (ver van mensen), maar niet in A1 of A2 boven of bij mensen. ILT publiceert de actuele cursusvereisten op ilent.nl.
Check vooraf of je überhaupt mag vliegen. Veel plekken in Nederland zijn no-fly-zones — CTR rond Schiphol, Rotterdam-The Hague, Eindhoven en Lelystad, plus Natura 2000-gebieden, militair luchtruim en evenement-zones. De officiële kaart staat op dronekaart.nl (voorheen "GoDrone"); type je adres in en je ziet of er beperkingen gelden. Voor flightradar-zones: de DroneWatch-kaart is een goede tweede check.
Verzekering. De Rijksoverheid raadt een WA-verzekering voor drones nadrukkelijk aan; bij commerciële of professionele vluchten is een aparte drone-aansprakelijkheidsverzekering verplicht. Voor incidentele hobbyvluchten dekt je particuliere aansprakelijkheidsverzekering (AVP) drone-schade soms; check de polis. Een aparte drone-WA kost doorgaans € 50–€ 150 per jaar.
Regelgeving-disclaimer. Drone-regels veranderen regelmatig. Bovenstaand is correct per april 2026 op basis van de bovengenoemde bronnen, maar raadpleeg altijd de actuele regels via Rijksoverheid en ILT voor uw specifieke situatie. CTR-zones rond luchthavens, natuurgebieden en stadscentra kennen aanvullende beperkingen.
Optie C: telefoon-fotogrammetrie — bruikbaar, maar voor visualisatie
Apps als Polycam en Scaniverse (Niantic) maken een 3D-mesh van een gebouw door simpelweg eromheen te lopen met je telefoon. iPhone Pro-modellen vanaf de 12 hebben LiDAR-sensoren ingebouwd; oudere telefoons en Android-toestellen vallen terug op pure fotogrammetrie. Een capture duurt 5 tot 15 minuten per pand; verwerking gebeurt in de cloud.
Het werkt verbazingwekkend goed voor visualisatie. Voor een aannemer die wil zien hoe een uitbouw past, voor een architect die snel een nulsituatie wil schetsen, of voor een eigenaar die wil snappen wat er om zijn dak heen staat — prima.
Maar de nauwkeurigheid op gebouwhoogtes is een orde van grootte slechter dan een drone-fotogrammetrie of LiDAR. Volgens een gepubliceerde studie in ScienceDirect (2025) ligt de gemiddelde lineaire meetafwijking van Scaniverse rond de 10,4% en van Polycam rond de 42,6% op vergelijkbare meetobjecten — dus op een nokhoogte van 9 m loopt Polycam gemiddeld bijna 4 m mis. Polycam zelf erkent dit nadrukkelijk: hun eigen support-artikel "How Accurate Are Polycam Captures?" beveelt Polycam niet aan voor maatgevoelige toepassingen.
Telefoon-fotogrammetrie disclaimer. Niet geschikt voor bezonningsonderzoek, alleen voor visualisatie. Telefoon-LiDAR ruis is van een grotere orde dan de schaduwprecisie waar de TNO-norm op rust. Voor een rapport dat een gemeente of rechter accepteert: kies optie A of een goed uitgevoerde optie B.
Schaduwplan accepteert daarom in V1 geen Polycam- of Scaniverse-uitvoer als hoogtebron. Je kunt wel het 3D-model maken om er zelf rond te kijken, maar het bezonningsrapport zelf moet op solidere data steunen.
Bestaande tile-bronnen — kijk eerst of het al bestaat
Voor je een drone optakelt: kijk of iemand anders het al heeft gevlogen. Een aantal openbare bronnen waar je gratis tegen aanloopt:
- GeoTiles TU Delft — Wouter van Bruggen's site biedt AHN-tiles in handzame pakketten, zonder dat je het hele HWH-portaal hoeft te leren.
- HWH Self-Service Portaal — de officiële downloadbron van Het Waterschapshuis. Hier staat AHN1 t/m AHN6, plus aanvullende rasters en vlieglijnen-GeoPackages.
- Beeldmateriaal.nl — landelijke luchtfoto's met cm-resolutie, jaarlijks ververst. Geen hoogtedata, wel bruikbaar als orthofoto-referentie voor eigen captures.
- AHN bladwijzer-GeoPackage — als je wilt weten welk AHN-jaar voor jouw kaartblad het meest recente is. Handig om te checken of een eigen meting echt nodig is.
Heeft AHN6 jouw provincie al gevlogen? Dan vind je daar al een 0,5 m-DSM die voor de meeste woningen ruim voldoet. Volgens de eerste AHN6-release op ahn.nl zijn delen van Noord-Oost-Nederland sinds oktober 2025 beschikbaar; de rest volgt rollend. Zie ook waar vliegen we nu.
Welk bestandsformaat heeft Schaduwplan nodig?
Kort: in V1 accepteert Schaduwplan GeoTIFF DSM. Dat is het.
Een GeoTIFF is een TIFF-afbeelding met georeferentie ingebakken in de header — een set metadata-velden (de zogeheten GeoKeys) die per pixel vastlegt waar op aarde hij staat en in welk coördinaatsysteem dat is uitgedrukt. Een EPSG-codeis een korte numerieke verwijzing naar zo'n coördinaatsysteem: EPSG:28992 is Rijksdriehoek (RD/NAP, het Nederlandse standaardstelsel), EPSG:4326 is WGS84 lat/lon (wat je smartphone gebruikt) en EPSG:3857 is Web Mercator (Google Maps). Schaduwplan herkent alle drie en reprojecteert automatisch naar RD; een GeoTIFF zonder GeoKeys wijzen we af.
Een DSM is een digital surface model — elke pixel bevat een hoogtewaarde in meters boven NAP, inclusief gebouwen, bomen, schoorstenen. Dat is precies wat we nodig hebben: het hoogste oppervlak per gridcel, want dát is wat schaduw werpt. (Zie ook hierboven het verschil met een DTM, dat juist alle gebouwen wegfiltert.)
- Formaat: GeoTIFF (.tif of .tiff)
- CRS: EPSG:28992 (RD/NAP) native, of EPSG:4326/3857 met automatische reprojectie
- Type: DSM (digital surface model — gebouwen + bomen + alles)
- Maximum bestandsgrootte: 100 MB
- CRS-detectie: verplicht — een file zonder geo-referentie wordt afgewezen
- Resolutie: 0,5 m of fijner aanbevolen, geen harde eis
Wat we niet accepteren in V1: rauwe puntenwolken (LAZ/LAS), 3D-meshes (OBJ/PLY), Polycam .splat / Scaniverse .ply, en GeoTIFFs zonder geo-referentie. De reden: handmatig georefereren is het belangrijkste foutenpad voor "het dak staat 100 m verkeerd" — dat willen we voorkomen door automatische detectie verplicht te maken.
Vanuit WebODM exporteer je een DSM als volgt: project openen → "Download Assets" → "DSM (GeoTIFF)". Vanuit RealityCapture: Reconstruction → Export → DSM, zorg dat de coordinaat-referentie staat op EPSG:28992 (of een ander geo-coördinaatsysteem dat ondersteund is). Vanuit een leverancier: vraag expliciet om "GeoTIFF DSM in EPSG:28992".
Stappenuitleg uploaden naar Schaduwplan
De upload-flow zoals hij vandaag in Schaduwplan zit:
- Voer je adres in op schaduwplan.nl/app. Je ziet de standaardanalyse op basis van 3DBAG en AHN.
- Klik in het Brondata-paneel op "Eigen meting uploaden". Het paneel laat zien op welke bron Schaduwplan nu leunt (3DBAG roof-fit, BAG-formule, AHN WCS-fallback) en hoe oud de meting is.
- Sleep je GeoTIFF naar het uploadveld of selecteer de file via de bestandskiezer. Maximaal 100 MB.
- Schaduwplan parseert in je browser. Geen byte verlaat je computer. We berekenen een SHA-256-hash, lezen de GeoKeys uit de header en detecteren het coördinaatsysteem. Bij EPSG:4326 of 3857 reprojecteren we naar RD; bij ontbrekende georeferentie krijg je een nette foutmelding.
- De resultatenlijst toont per pand: het oude tier (bijv. "BAG-formule"), de nieuwe tier ("Eigen meting"), de geëxtraheerde hoogte (verschil tussen het 95e en 25e percentiel van de pixelwaarden binnen de BAG-grondvlakte — het 25e percentiel benadert de lokale maaiveldhoogte bij een single-band DSM), het verschil met de oude waarde, en het aantal valide pixels. Per rij is er een vinkje dat je kunt aan- of uitvinken.
- Schaduwplan past automatische verzoening toe:
- Verschil ≤ 0,3 m → stilzwijgend geaccepteerd
- Verschil 0,3 m – 1,0 m → zachte waarschuwing
- Verschil > 1,0 m → harde waarschuwing en pand standaard uitgevinkt (jij moet expliciet aanvinken)
- Bevestig en download je rapport. De PDF-bijlage vermeldt: bestandsnaam, SHA-256-hash, opnamedatum (als je die meelevert), methodologie-beschrijving (vrij tekstveld), pixelaantal en pijplijn-versie. Zo kan een rechter of toetsende ambtenaar bij jou het oorspronkelijke bestand opvragen en bit-identiek reproduceren wat in het rapport staat.
Privacy en verificatie — waarom we je bestand niet bewaren
Bij Schaduwplan hechten we eraan dat onze rapportages volledig reproduceerbaar zijn zonder dat we klantdata in beheer hoeven te nemen. Daar volgen drie principes uit:
Client-side parsing. Het GeoTIFF wordt gelezen en verwerkt in jouw browser. We gebruiken de open-source geotiff.js-bibliotheek; de pixels reizen niet over het netwerk. Wat wel naar de server gaat zijn de afgeleide getallen: per pand de geëxtraheerde hoogte, het pixelaantal, het dekkingspercentage, en een SHA-256-hash van het oorspronkelijke bestand.
Hash plus pijplijnversie. De PDF-bijlage vermeldt de SHA-256-hash van je upload én de exacte versie van onze extractie-pijplijn (bijv. [email protected]). Wil iemand verifiëren of de getallen kloppen, dan kun je hen je oorspronkelijke bestand sturen, en zij kunnen met dezelfde pijplijn-versie de getallen bit-identiek reproduceren.
Jij bewaart het origineel. Voor een court-grade keten van bewijs moet het oorspronkelijke bestand vindbaar zijn. Wij houden het niet, jij wel. Dat is geen tekortkoming maar een kenmerk: hoe minder partijen jouw data in handen hebben, hoe minder kwetsbaar de keten.
Methodologisch staat het zo geformuleerd in de PDF-bijlage:
"Hoogtemetingen afgeleid uit door de gebruiker aangeleverde GeoTIFF-rasterbestanden worden per pand bepaald als verschil tussen het 95e en 25e percentiel van de pixelwaarden binnen het BAG-grondvlak. Bij een single-band DSM benadert het 25e percentiel de lokale maaiveldhoogte. Verwerking heeft uitsluitend in de browser van de gebruiker plaatsgevonden; Schaduwplan heeft het bronbestand niet ontvangen of opgeslagen. Voor onafhankelijke verificatie kan het bronbestand bij de gebruiker worden opgevraagd; de SHA-256 hash en de pijplijn-versie maken bit-identieke reproductie van de hier vermelde getallen mogelijk."
Dat is wat we onder "court-grade" verstaan: niet dat een rechter het zelf accepteert zonder erbij na te denken, maar dat een tegenpartij of toetsende rechter de getallen kan controleren als zij dat willen.
Waar Schaduwplan zit in dit verhaal
We zijn een tool die open Nederlandse hoogtedata combineert met de TNO-bezonningsnorm en de Haagse norm om in vijf minuten een PDF-rapport te genereren. Voor de overgrote meerderheid van adressen is dat al genoeg. Als jij in dat ene scenario zit waarin de open data nog niet recent of fijn genoeg is, geven we je twee opties: wachten tot AHN6 jouw kaartblad heeft gevlogen (zie deel 1: wat is AHN), of zelf een meting laten doen of maken en die uploaden.
Het belangrijkste woord in de hele methodiek is transparantie. Of de hoogtebron nu 3DBAG roof-fit is, AHN WCS-fallback, BAG-formule of jouw eigen drone-DSM — de PDF zegt het, met provenance, datum en hash. Een rechter, een gemeente of een advocaat kan stap voor stap volgen waar elke meter vandaan komt.
Bronnen (28)
We onderbouwen elk artikel met publieke bronnen. Klik om alle originele documenten, uitspraken en datasets te bekijken.
Bronnen (28)
We onderbouwen elk artikel met publieke bronnen. Klik om alle originele documenten, uitspraken en datasets te bekijken.
Nederlandse landmeet- en dronebedrijven
DIY-software
Nederlandse drone-regelgeving (peildatum april 2026)
Tile- en data-bronnen
Kosten-benchmark
Veelgestelde vragen
- Heb ik een dronevliegbewijs nodig om mijn eigen woning te vliegen?
- Ja, ook voor je eigen erf. In de Open categorie A1 of A3 volstaat het online A1/A3-vliegbewijs (gratis, ongeveer 30 minuten via een ILT-erkende organisatie). Voor A2 (Mavic 3-klasse boven mensen) is een aanvullende theorietoets vereist.
- Hoe nauwkeurig moet de meting zijn voor een bezonningsonderzoek?
- TNO-bezonningsstudies werken met dakhoogtes; afwijkingen tot ongeveer 10 tot 15 cm zijn meestal niet doorslaggevend voor de uitkomst. Drone-fotogrammetrie zonder GCP haalt 5 tot 15 cm; met GCP 2 tot 5 cm. Beide zijn ruim voldoende. Telefoon-fotogrammetrie met afwijkingen van 30 tot 50 cm is dat niet.
- Mag ik over mijn buurmans dak vliegen om te bewijzen dat zijn dakopbouw te hoog is?
- Technisch wel, mits je je houdt aan de regels uit de Open categorie en de privacy-regels (geen herkenbare personen of identificeerbare interieurs). Maar in de praktijk lever je je tegenpartij munitie als je zelf een DIY-meting opvoert: ze zullen elke onnauwkeurigheid uitvergroten. Voor een formele bezwaarprocedure of Raad-van-State-zaak adviseren we sterk: optie A, een geaccrediteerd landmeetbedrijf met formeel rapport. Zie ook /bezwaar-maken voor de bredere bewijsstrategie.
- Werkt Schaduwplan met de DSM uit AHN6 als die er is voor mijn provincie?
- Ja. Schaduwplan kijkt automatisch naar AHN5, en (zodra Ellipsis Drive ze publiek heeft) AHN6, via de OGC WCS-services. Voor jouw woning vergelijken we welke recenter is dan de 3DBAG-snapshot. Een eigen upload is alleen nodig als alle officiële bronnen nog niet jouw situatie dekken.
- Is een GeoTIFF zonder coördinaatsysteem bruikbaar?
- Nee. Een GeoTIFF zonder GeoKeys (of met "ProjLinearUnits" in onbekende waarde) wijzen we af. Plaats de meting "op gevoel" is precies de fout die we willen voorkomen. Een drone-export zonder geo-referentie kun je in QGIS of GDAL handmatig georefereren met een paar bekende punten, maar dat is een gespecialiseerde stap.
- Mag ik dit voor commercieel werk gebruiken (architect, bezonningsbureau)?
- Ja. Schaduwplan is een tool, geen sublicentie op de onderliggende data. Wat je niet automatisch krijgt is de aansprakelijkheid van een ingenieursbureau — voor 5.000+ euro projecten waar je beroepsrisico op staat, blijft het advies om het rapport door een erkend bureau te laten onderschrijven.
- Moet ik tijdens de vlucht zicht op de drone houden (VLOS)?
- Ja. In de Open categorie geldt Visual Line of Sight: je moet de drone met het blote oog kunnen zien gedurende de hele vlucht. Vliegen met FPV-bril of buiten zicht (BVLOS) valt onder de Specific categorie en vereist een operationele autorisatie van de ILT — voor een eigen-erf-survey is dat overbodig.
- Wat als mijn GeoTIFF meerdere panden bevat?
- Geen probleem. Schaduwplan toont na upload een per-pand resultatenlijst: voor elk pand binnen of overlappend met je raster zie je de oude tier (bijv. "BAG-formule"), de nieuwe hoogte uit jouw meting, en het verschil. Per rij vink je aan welke panden je wilt vervangen. Panden buiten je raster blijven ongewijzigd op hun bestaande bron.
- Hoe lang mag mijn drone-meting "geldig" blijven?
- Zolang er niet aan de relevante panden gebouwd is. Een DSM van vandaag dekt de situatie van vandaag — zodra een buurman een dakopbouw toevoegt, is je meting verouderd. Vuistregel: bezonningsstudies op basis van een eigen meting houden we als courant tot ongeveer twee jaar of tot de eerstvolgende AHN-snapshot voor jouw kaartblad, afhankelijk van wat eerder komt. Houd de opnamedatum vast en noteer hem bij upload in het methodologie-tekstveld; die datum komt mee in de PDF-bijlage.
Heb je al een GeoTIFF? Upload hem in Schaduwplan
De upload-functie staat nu live. Open je adres in Schaduwplan, klik in het Brondata-paneel op “Eigen meting uploaden”, en zie per pand wat er verandert ten opzichte van de 3DBAG-roof-fit. Het bestand wordt lokaal in je browser verwerkt en niet door Schaduwplan opgeslagen.
Meer lezen

Databronnen
Wat is AHN en wanneer wordt mijn woning ingemeten?
Het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN) meet sinds 1996 elk jaar nieuwe stukken van het land in met laser vanuit een vliegtuig. Sinds oktober 2025 ligt het noordoosten in AHN6, op vijf centimeter nauwkeurig. Zo controleer je wanneer jouw adres aan de beurt is en welke versie eronder zit.

Hoe Schaduwplan werkt
Waarom Schaduwplan geen abonnement vraagt: € 29 eenmalig
Schaduwplan rekent € 29 per rapport, eenmalig. Geen abonnement, geen proefperiode. De gebruiksfrequentie is meestal één rapport per vergunningprocedure: één keer in de 5 tot 10 jaar voor huiseigenaren. Een consumentenabonnement van € 2,49 per 90 dagen kost over 5 jaar € 50,62, terwijl Schaduwplan op één heldere transactie blijft.

Hoe Schaduwplan werkt
Bezonningsstudie vergunning: van SketchUp naar auditable PDF
Een handmatige bezonningsstudie in SketchUp of Revit kost 4 tot 16 uur architect-tijd per project. Met Schaduwplan genereer je in 5 minuten een auditable PDF-rapport op basis van 3DBAG, BAG en AHN4, getoetst aan lichte TNO, strenge TNO of gemeentelijke normen. De tijdbesparing per bouwaanvraag bedraagt € 300 tot € 2.400 aan architectuurgeld.